EN – English
Klucz · oznaczanie

Klucz do karaczanów Polski

Wersja robocza dane i cechy wymagają jeszcze weryfikacji

Klucz wielodostępny: zaznaczaj widoczne cechy w dowolnej kolejności – lista gatunków zawęża się na bieżąco, a liczby przy cechach pokazują, ile gatunków zostanie po ich zaznaczeniu. Kilka stanów tej samej cechy łączy się przez „lub”.

Wersja robocza – dane wymagają weryfikacji. Klucz pomaga zawęzić wybór, ale pewne oznaczenie gatunków z rodzaju Ectobius często wymaga obejrzenia samca pod binokularem.

pasuje 12 z 12
Ectobius sylvestris
Fot.Christian Schulz (Zampel) · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
rodzimy

Ectobius sylvestris (Poda, 1761)

7–11 mm
lasy, zwłaszcza ich skraje i polany; ściółka, krzewy

Najpospolitszy leśny karaczan w Polsce. Przedplecze czarne z szerokimi, jasnymi i przezroczystymi brzegami. Samica ma wyraźnie skrócone skrzydła.

Ectobius lapponicus
Fot.Ryan Hodnett · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
rodzimy

Ectobius lapponicus (Linnaeus, 1758)

7–11 mm
lasy i wrzosowiska, krzewy i niskie gałęzie drzew

Jaśniejszy od E. sylvestris. Samica ma skrzydła prawie tak długie jak samiec. Pewne odróżnienie od pokrewnych gatunków wymaga obejrzenia gruczołu na grzbiecie samca.

Ectobius pallidus
Fot.Rudolphous · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
rodzimy

Ectobius pallidus (Olivier, 1789)

6–10 mm
suche, nasłonecznione skraje lasów, murawy, wrzosowiska

Cały jasny, słomkowożółty, z drobnymi ciemnymi kropkami na pokrywach. Obie płcie mają pełne skrzydła. Rozmieszczenie w Polsce wymaga potwierdzenia.

do weryfikacji
Ectobius vittiventris
Fot.Amada44 · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons
zawlekany

Ectobius vittiventris (A. Costa, 1847)

9–12 mm
ogrody, zieleń miejska; jesienią czasem zalatuje do mieszkań

Gatunek południowy, który rozprzestrzenia się na północ Europy. Jest jasny, jednolicie żółtawobrązowy i lata do światła. Może być mylony z prusakiem, ale nie ma pasów na przedpleczu. Status w Polsce do weryfikacji.

do weryfikacji
brak zdjęcia na wolnej licencji
rodzimy

Phyllodromica maculata (Schreber, 1781)

5–7 mm
ciepłe murawy kserotermiczne, nasłonecznione zbocza

Bardzo mały i ciemny. Obie płcie mają skrócone pokrywy i nie latają. Łatwo przeoczyć go w ściółce. Cechy i rozmieszczenie wymagają weryfikacji.

do weryfikacji
Blattella germanica – karaczan prusak
Fot.George Shuklin · domena publiczna · Wikimedia Commons
synantropijny

Blattella germanica (Linnaeus, 1767)

karaczan prusak
10–15 mm
budynki – kuchnie, łazienki, gastronomia; także szklarnie

Najłatwiej go rozpoznać po dwóch ciemnych podłużnych pasach na jasnym przedpleczu. Samica często nosi ootekę aż do wylęgu nimf.

Supella longipalpa
Fot.CDC Public Health Image Library · domena publiczna · Wikimedia Commons
synantropijny

Supella longipalpa (Fabricius, 1798)

10–14 mm
ciepłe, suche miejsca w budynkach – meble, elektronika, sufity

Ma dwie jasne poprzeczne przepaski na pokrywach i odwłoku. Unika wilgoci, częściej spotykany w pokojach niż w kuchni. W Polsce notowany rzadko.

Blatta orientalis – karaczan wschodni (karaluch)
Fot.Dimitar Boevski · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
synantropijny

Blatta orientalis Linnaeus, 1758

karaczan wschodni (karaluch)
18–30 mm
piwnice, kanały, wilgotne pomieszczenia

Duży, ciemnobrązowy do czarnego i błyszczący. Skrzydła samca nie sięgają końca odwłoka, a samica ma tylko szczątkowe płatki. Nie wspina się po gładkich powierzchniach.

Shelfordella lateralis – karaczan turkiestański
Fot.Happy1892 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
zawlekany

Shelfordella lateralis (Walker, 1868)

karaczan turkiestański
18–25 mm
gatunek karmowy – uciekinierzy z hodowli w budynkach

Samiec jest jasnordzawy i ma pełne skrzydła. Samica jest ciemna, ma szczątkowe skrzydła i kremowe plamy po bokach tułowia. W Polsce znany głównie z hodowli.

→ Zobacz profil
do weryfikacji
Periplaneta americana – przybyszka amerykańska
Fot.Alex Wild / Insects Unlocked, University of Texas at Austin · CC0 1.0 · Wikimedia Commons
synantropijny

Periplaneta americana (Linnaeus, 1758)

przybyszka amerykańska
28–44 mm
kanały, ciepłe piwnice, zoo, palmiarnie

Największy karaczan spotykany w Polsce. Jest rudobrązowy, a przedplecze ma jaśniejszą obwódkę. Obie płcie mają długie skrzydła.

Periplaneta australasiae – przybyszka australijska
Fot.Charles Brewer · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
zawlekany

Periplaneta australasiae (Fabricius, 1775)

przybyszka australijska
23–35 mm
palmiarnie, szklarnie, ogrody botaniczne

Podobna do przybyszki amerykańskiej, ale ma jaskrawożółtą obwódkę przedplecza i żółtą kreskę u nasady pokryw.

brak zdjęcia na wolnej licencji
zawlekany

Pycnoscelus surinamensis (Linnaeus, 1758)

18–25 mm
szklarnie i palmiarnie – zakopuje się w podłożu doniczek

Krępy, ciemny i błyszczący, z jaśniejszymi skrzydłami. W Europie występują głównie samice rozmnażające się bez zapłodnienia, więc samców zwykle się nie spotyka.

do weryfikacji
Dalej

Nie jesteś pewien?

Wyślij zdjęcia z góry i z boku, długość ciała oraz miejsce znalezienia – zgłoszenie trafi mailem do autora strony.

Oznacz mojego karaczana →

Zweryfikowane zgłoszenia trafiają na mapę obserwacji karaczanów w Polsce.